برای خرید و اجاره خانه به گسل ها و مناطق زلزله خیز استان تهران توجه کنید

0 20

وجود گسل ‌های بسیار در تهران باعث شده تا این کلان‌شهر ازنظر لرزه‌ خیزی به‌عنوان یکی از مناطق پرخطر در نظر گرفته شود. اکثر مناطق شهر تهران بر روی گسل ‌های بزرگی ساخته‌ شده‌اند که در صورت حرکت کردن این گسل‌ ها زمین‌لرزه‌ای بزرگ یا کوچک رخ خواهد. از این رو نگرانی از وقوع زلزله در تهران، باعث شده تا عده‌ای سعی بر شناسایی مناطق زلزله خیز استان تهران کرده و جهت خرید یا اجاره خانه به دنبال محله‌های ایمن‌تر باشند.

در ابتدا به تعریفی از گسل می‌پردازیم:

گسل ‌ها صفحاتی از زمین هستند که شکسته شده و در لایه‌ی پوسته‌ی زمین فرو رفته‌اند. در صورت لغزش و حرکت گسل‌ ها، انرژی آزاد شده و زمین‌لرزه رخ می‌دهد. با در نظر گرفتن اینکه هنوز راهی برای باخبر شدن از زلزله پیش از وقوع آن وجود ندارد، باید هنگام خرید یا اجاره خانه به شرایط قرارگیری گسل ‌ها در آن منطقه توجه کنیم.

گسل شرق، جنوب و شمال تهران  هرکدام به‌تنهایی این قابلیت را دارند تا باعث ایجاد زلزله ‌ای نابودگر شوند. تهران از نظر وسعت، شهر بزرگی است و با توجه به اینکه پایتخت کشور است ازنظر جمعیتی نیز تراکم بالایی دارد.

همچنین با توجه به قدمت شهرنشینی در این کلان‌شهر، اکثر خانه‌ها در آن در بافت‌های فرسوده بناشده‌اند. جدیدترین نقشه گسل‌ های شهر تهران نشان ‌دهنده‌ی این مطلب است که منطقه‌ی ۹ تهران بر روی گسل اصلی این شهر قرار گرفته است. همچنین گسل شمال تهران و گسل شهر ری نیز از گسل‌ های اصلی این شهر به ‌حساب می‌آیند.

مناطق زلزله خیز استان تهران کدام هستند؟

کارشناسان زلزله معتقد هستند که ۲ عامل در اثر وقوع زلزله خسارات آن را دوچندان می‌کند: اولی نزدیکی به پهنه‌ی گسل و دومی بافت فرسوده‌ی منطقه می‌باشد. از این‌رو به دلیل قرارگیری محله‌هایی با بافت فرسوده در شمال و جنوب تهران، این مناطق در دسته‌ی مناطق خطرناک در صورت وقوع زلزله به حساب می‌آیند.

رودهن، بومهن، پیشوا، شهریار، ملارد و فشم نیز در دسته‌ی مناطق زلزله خیز استان تهران قرار دارند.
شهر تهران در ناحیه‌ای قرارگرفته است که چند رشته گسل فعال اصلی و فرعی در زیر آن وجود دارند. از مهم‌ترین گسل ‌های تهران می‌توان به گسل مشاء با طولی در حدود ۲۰۰ کیلومتر، گسل شرق تهران با طولی در حدود ۹۰ کیلومتر و گسل جنوب ری با طول حدودی ۲۰ کیلومتر اشاره کرد.
ازاین‌جهت، همان‌طور که در بالا نیز توضیح داده شد، در صورت وقوع زلزله در شهر تهران، مناطق ۱، ۲ و ۳ به علت قرارگیری بر روی گسل شرق تهران و مناطق ۷، ۹، ۱۱، ۱۲ و ۱۷ نیز به علت بافت فرسوده‌ی موجود در این مناطق بیشترین آسیب را خواهند دید.

ازاین‌جهت می‌توان با شناخت گسل ‌های قرارگرفته در زیر شهر تهران در مناطق کم‌خطر اقدام به خرید یا اجاره ملک کنیم. در ادامه به برسی گسل ‌های قرار گرفته در زیر شهر تهران می‌پردازیم.

گسل های در مناطق زلزله خیز استان تهران

گسل شرق تهران

پس از شناسایی مناطق زلزله خیز استان تهران به این موضوع پی می‌بریم که گسل شرق تهران جزء پرخطرترین گسل ‌های تهران به‌ حساب می‌آید.

این گسل از سمت شرقی وارد شهر تهران شده و امتداد آن از سرخه‌حصار، تهران‌پارس، اتوبان شهید بابایی و مجیدیه تا سیدخندان است. این گسل یکی از خطرناک‌ترین گسل ‌های تهران به‌حساب می‌آید، ازاین‌جهت که اکثر حریم‌های انتقال نیروی شهری بر روی این گسل قرار دارد.

گسل شرق تهران، یک گسل طولانی است. این گسل در بالای سد لتیان با گسل شمال تهران تلاقی دارد، به همین دلیل با لغزش و فعالیت هر یک از این دو گسل، گسل دیگر نیز حرکت خواهد کرد و همین امر به لرزش مناطق زلزله خیز استان تهران ختم خواهد شد.

بیشتر بخوانید
اصول بازسازی ساختمان و موارد مهم آن که باید بخاطر داشته باشید

در صورت فعال شدن گسل شرق تهران، میزان خسارت برای بیشتر مناطق شهری در حدود ۱۰ درصد برآورد می‌شود، به‌استثنای منطقه‌ی ۱۲ که به علت متراکم بودن بافت محلی، قرار گرفتن بازار بزرگ تهران در آن منطقه و بافت قدیمی و فرسوده‌ی آن خسارت بیشتری خواهد دید.

در شناسایی مناطق زلزله خیز استان تهران به نکته مهمی برمی‌خوریم: حرکت و لرزش گسل شرق تهران تنها همان منطقه را تحت تأثیر قرار نخواهد داد. به دلیل تلاقی گسل شرق تهران با گسل شمال این شهر، با تکان خوردن حرکت گسل‌ های شرق  و شمال تهران، لرزه‌هایی در منطقه دیگری نیز به وجود خواهد آورد. در حقیقت منطقه‌ای که دو گسل شرق و شمال تهران با یکدیگر تلاقی دارند، یکی از خطرناک‌ترین مناطق تهران جهت سکونت است. این ناحیه که در لواسان قرار دارد در صورت بروز زلزله دچار خسارات جبران‌ناپذیری خواهد شد.

نقشه مناطق زلزله خیز استان تهران - محدوده شرق تهران – رنگ سبز تیره نشان‌دهنده شرق تهران و سبز روشن نشان دهنده نواحی نزدیک به شرق تهران

نقشه مناطق زلزله خیز استان تهران، محدوده شرق تهران، رنگ سبز تیره نشان‌دهنده شرق تهران و سبز روشن نشان دهنده نواحی نزدیک به شرق تهران

گسل شمال تهران

این گسل که تقریبا ۷۵ کیلومتر طول دارد از منطقه سوهانک شروع‌ شده و در غرب تهران به حصارک منتهی می‌شود. این گسل مرتبط به گسل مشاء است که باعث رخ دادن زلزله در دیگر مناطق زلزله خیز استان تهران است. کارشناسان امر زلزله با اینکه این گسل از مهم‌ترین گسل‌ های تهران به شمار می‌رود ولی به دلیل ساخت اصولی و قرار نگرفتن در بافت فرسوده، خسارت این منطقه را چیزی در حدود ۵۰ درصد تخمین زده‌اند. این گسل بین گسل مشاء و گسل شرق قرار دارد و مناطقی چون اقدسیه، پاسداران، دزاشیب، تجریش، ولنجک، زعفرانیه، دره پونک، بزرگراه نیایش و سولقان را پوشش می‌دهد.

اکثر افرادی که در مناطق شمالی تهران اقدام به خرید یا اجاره‌ی ملک می‌کنند این تصور را دارند که در صورت فعال شدن این گسل، این مناطق آسیبی نخواهند دید، درصورتی‌که با شناسایی مناطق زلزله خیز استان تهران متوجه خواهند شد که به دلیل تخلیه نشدن انرژی این گسل‌ها در طی سال‌ها، باگذشت زمان بر شدت زلزله احتمالی افزوده خواهد شد و در صورت وقوع زمین‌لرزه‌ شدید این مناطق خسارات بسیاری را متحمل خواهند شد.

نقشه مناطق زلزله خیز استان تهران، گسلهای تهران و مشخص بودن گسل شمال تهران

گسل جنوب تهران

گسل جنوب تهران یا گسل ری در صورت حرکت و ایجاد زمین‌لرزه، مرگ‌بارترین زلزله دنیا را ایجاد خواهد کرد. این گسل از سمت خاوران آغازشده و با عبور از دولت‌آباد در چهاردانگه به اتمام می‌رسد. طول این گسل چیزی در حدود ۲۰ کیلومتر است. از طرفی ساخت‌وسازهای غیراصولی در این مناطق زلزله خیز استان تهران نشان از این دارد که در زمان ساخت شهر پرند، وجود این گسل کاملاً نادیده گرفته ‌شده است. علاوه بر این تراکم جمعیتی زیاد در این مناطق، تلفات ناشی از زلزله احتمالی را چند برابر خواهد کرد.

نقشه پهنه گسلی شهر تهران و مشخص بودن گسل ری در قسمت پایینی این نقشه

علاوه بر گسل‌های اصلی که در بالا به آنها پرداخته شد، در سطح تهران گسل‌های دیگری نیز قرار دارند که ازنظر مساحت سطح کمتری از مناطق را پوشش داده و همچنین از قدرت کمتری نیز برخوردار هستند. ولی نکته‌ای که اهمیت این گسل‌ها را بیشتر می‌کند این است که این گسل‌ها در امتداد حداقل یک گسل اصلی قرار داشته و در صورت لغزش هرکدام از آنها، گسل دیگری نیز احتمالاً حرکت خواهد کرد.

بیشتر بخوانید
روز و ساعت اسباب کشی مناسب در هفته را چطور انتخاب کنیم؟

گسل ملاصدرا:

ازجمله‌ی این گسل‌ها می‌توان به گسل ملاصدرا اشاره کرد که از خیابان شریعتی تا شهرک غرب امتداد یافته و محله‌هایی چون میرداماد، ونک، سعادت‌آباد و شهرک غرب را در جزو مناطق زلزله خیز استان تهران قرار داده است. همچنین برج میلاد نیز در مجاورت این گسل احداث ‌شده است.

گسل مشاء:

این گسل طولی در حدود ۴۰۰ کیلومتر دارد. نکته‌ی حائز اهمیت در خصوص این گسل این است که با گسل شمال تهران تلاقی دارد و در صورت حرکت این گسل را فعال خواهد کرد.

گسل فشاری مشاء بر روی دامنه‌های البرز قرار دارد. ازنظر ظاهری بر روی نقشه، این گسل جهات شرقی، غربی، جنوب شرقی و شمال غربی داشته و به ‌نوعی شکل سینوسی دارد. علاوه بر این پهنه‌ی این گسل ۱۰ متر بوده و به ‌شدت خرد شده است.

مناطق زلزله خیز استان تهران و تصویری از محل قرارگیری گسل مشا

گسل‌ های فرعی دیگری نیز در سطح تهران وجود دارند که ازجمله‌ی آنها می‌توان به گسل‌ های معکوس آهار، گسل معکوس امامزاده داوود، راندگی پورکان ـ وردیج، گسل کهریزک، گسل راندگی نیاوران، گسل محمودیه، گسل شبان کوثر، گسل شیان و نیاوران اشاره کرد.

مناطق زلزله خیز استان تهران

در بین مناطق مختلف تهران، مناطق ۱، ۲ و ۳ جزو مناطق زلزله خیز استان تهران به حساب آمده و بیشترین آسیب را از طریق فعال شدن احتمالی گسل شمال تهران خواهند دید. از طرفی مناطق ۷، ۹ ،۱۱ و ۱۷نیز به دلیل بافت فشرده و تراکم جمعیتی بالا آسیب‌های شدیدی خواهند دید. در صورت فعال شدن گسل مشا-فشم قسمتی از مناطق ۳ و ۴ و تمامی منطقه‌ی ۱ تهران صدمات شدیدی خواهند دید. علاوه بر این در صورت فعال شدن گسل ری، مناطق ۹ تا ۲۰ تهران به‌ شدت لطمه خواهند خورد.

 زلزله ‌های قدیم شهر تهران

با نگاهی گذرا به تاریخ مشاهده می‌شود که شهر تهران تاکنون بیش از ۱۰ بار براثر زمین‌لرزه از بین رفته است. حدود ۱۸۰ سال قبل زلزله ‌ای با بزرگی ۷ ریشتر در تهران اتفاق افتاده که براثر این زمین‌لرزه بخشی از سفارت انگلیس، بخشی از کاخ گلستان و بازار فروریختند و چیزی در حدود ۴۵۰۰۰ نفر نیز کشته شدند. از این ‌رو می‌توان گفت چیزی در حدود ۱۸۰ سال است که زلزله مهمی شهر تهران را تهدید نکرده است.

علاوه بر این اگر بخواهیم به بزرگ‌ترین زلزله ‌ای که شهر تهران به خود دیده است بپردازیم، باید به زلزله‌‌ ‌ای که در سال ۸۵۵ میلادی رخ داده بپردازیم که شدیداً مهیب بوده و به‌طور کامل تهران کنونی را لرزانده است.

آخرین زلزله مهیبی که تهران تجربه کرده است، در اثر فعال شدن گسل مشاء بود که بزرگی ۷.۱ ریشتر داشت و چیزی در حدود ۱۷۴ سال پیش رخ داد. براثر این زلزله مناطق زلزله خیز استان تهران از جمله شمیرانات و دماوند به ‌طور کامل ویران شد و حدود ۷۰ روستا نیز در منطقه‌ی شرقی جاجرود از بین رفتند. در داخل شهر نیز تمامی خانه‌ها آسیب دیدند و همان‌طور که در بالا ذکر شد بخشی از کاخ نیاوران، بازار و سفارت بریتانیا به ‌سختی تخریب شدند.

علاوه بر لرزه‌های فوق، زمین‌لرزه‌های دیگری نیز در شهر تهران رخ‌ داده است که به مهم‌ترین آنها اشاره می‌کنیم:

  • ۱۲۲خورشیدی، شرق ری،۷.۲ ریشتر
  • ۲۳۴خورشیدی،شهرری، ۷.۱ ریشتر
  • ۳۳۷خورشیدی، ری–طالقان– شمیران، ۷ ریشتر
  • ۵۵۶خورشیدی، ری–کرج–قزوین،۷.۲ ریشتر
  • ۱۰۴۴خورشیدی، دماوند،۶.۵ ریشتر
  • ۱۲۰۹خورشیدی، دماوند–شمیران،۷.۱ ریشتر
  • ۱۳۴۱خورشیدی،بوئین‌زهرا، ۲ریشتر
  • ۱۳۵۲خورشیدی، ورامین-ایوانکی،۵ ریشتر
  • ۱۳۶۹خورشیدی،رودبار و منجیل، ۷.۴ ریشتر
  • ۱۳۷۶خورشیدی، ورامین،۴ ریشتر
  • ۱۳۸۳خورشیدی،فیروزآباد، ۶ ریشتر
  • ۱۳۹۴خورشیدی،جوادآباد ورامین، ۱ ریشتر
  • ۱۳۹۴خورشیدی،جنوب غرب فیروزکوه، ۶ ریشتر
  • ۱۳۹۶خورشیدی،ملارد، ۲ ریشتر
  • ۱۳۹۶خورشیدی،فیروزکوه، ۶ ریشتر

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

با اپلیکیشن آدرس، راحت‌تر و سریع‌تر خانه‌تان را پیدا کنید