حق کمیسیون املاک ۹۸ و شیوه محاسبه آن براساس قانون

0 8,013

مسکن گران‌ترین کالایی است که هر خانواده‌ای در طول عمر خود خریداری می‌کند. با توجه به هزینه‌های سرسام‌آور زندگی، سقف پایین درآمدهای خانواده‌های ایرانی و قیمت‌های نجومی مسکن به ویژه طی سال‌های اخیر، شاید این خرید برای برخی از خانوارهای کم بضاعت هیچ گاه هم تحقق پیدا نکند. از طرفی، مسکن از جمله نیازهای ضروری و لاینفک زندگی است و هر خانواده‌ای، چاره‌ای ندارد جز این‌که حتی در صورت عدم توانمندی در خرید مسکن، از طرق دیگری نظیر رهن یا اجاره سرپناهی برای خود و فرزندان دست و پا کند. به همین دلیل است که بسیاری از جوانان، هر چند سال یک بار باید کفش آهنی به پا کنند و راهی بنگاههای معاملاتی و آژانس‌های املاک شوند تا بتوانند این سرپناه را تهیه کنند. در این میان، در این‌که وجود این سیستم‌های مشاوره املاک سودمند است و ضروری، شکی نیست، اما باید این نکته را نیز در نظر داشت که فعالیت چنین دستگاه‌هایی مستلزم آن است که مشاوران املاک جانب حق را رعایت کرده و در دریافت حق کمیسیون املاک انصاف داشته باشند. در این مقاله، قصد داریم فرمول و نحوه محاسبه کارمزد و حق کمیسیون املاک ۹۸ را مورد بحث و بررسی قرار دهیم تا به مخاطبینی که به خرید، فروش، رهن یا اجاره واحد مسکونی هستند و از نحوه این محاسبات اطلاعات چندانی ندارند کمک کرده باشیم.

حق کمیسیون املاک ۹۸

حق کمیسیون املاک ۹۸ چیست؟

در عرف، هر کاری حق الزحمه‌ای دارد و حق الزحمه مشاوره و معامله خرید و فروش، رهن یا اجاره ملک نیز حق کمیسیون املاک نام دارد. قبل از سال ۱۳۷۹ و تدوین قوانین مدون برای محاسبه حق کمیسیون املاک، این حق الزحمه بر اساس توافق طرفین معامله به آژانس‌های املاک پرداخت می‌شد.
اما از سال ۱۳۷۹ به بعد، طبق قانون، مشاورین املاک موظف هستند طبق فرمول بندی خاص و نرخنامه یا تعرفه‌های مصوب اتحادیه صنفی این وجه را از طرفین قرارداد دریافت کنند.
حق کمیسیون املاک یک حق عرفی، صنفی و حقوقی است و در صورتی که به درستی و طبق فرمول بندی مصوب محاسبه شده باشد، طرفین معامله بلافاصله پس از عقد قرارداد ملزم به پرداخت نقدی مبلغ مورد توافق به مشاور املاک مورد نظر هستند.
تخطی از قانون از سوی هیچ یک از طرفین معامله و مشاور املاک قابل قبول نیست و به همین دلیل نیز اتحادیه مشاورین املاک و بنگاه‌های معاملات ملکی تمامی آژانس‌های املاک را موظف ساخته‌اند تا نحوه محاسبه حق کمیسیون املاک را در دفاتر املاک خود نصب کرده و فرمول دقیق آن را برای تک تک مشتریانشان به وضوح تشریح کنند.
سر باز زدن از ارائه روشن نحوه محاسبه حق کمیسیون مشاور املاک و تمرد طرفین معامله از پرداخت نقدی و آنی مبلغ مورد محاسبه می‌تواند تخلف محسوب شده و پیگرد قانونی داشته باشد. ضمن این‌که مشاورین املاک ملزم هستند پس از دریافت حق کمیسیون املاک خود، رسید دریافت وجه را به مشتریانشان ارائه دهند و عدم ارائه این رسید به طرفین معامله، بر اساس قوانین مصوب اتحادیه مشاورین املاک تخلف محسوب شده و قابل پی‌گیری خواهد بود.

گفتنی است، به منظور سهولت در گزارش تخلفات بنگاه‌های مشاوره املاک سراسر کشور و رسیدگی به آن‌ها، سامانه تلفنی ۷۳۳۴ نیز معرفی شده است که در خلال آن، طرفین معامله می‌توانند هر گونه انتقاد، گزارش تخلف یا شکایت خود از مشاورین املاک و آژانس‌های مسکن اعم از فقدان مجوز، محاسبه اشتباه و مغرضانه مبلغ حق کمیسیون املاک، عدم روشن‌سازی نحوه محاسبات، عدم ارائه رسید و … را به مسئولین ذیربط انتقال دهند.

بیشتر بخوانید
تمدید قرارداد اجاره را چطور انجام دهیم و به چه نکاتی دقت کنیم؟

نحوه محاسبه حق کمیسیون املاک در سال ۹۸

حق کمیسیون املاک با توجه به بازار حاضر املاک و طبق مصوبه صنف بر اساس هر معامله و همچنین با توجه به فاکتورهای خاصی محاسبه می‌شود.
همه ساله، با توجه به شرایط بازار مسکن، اتحادیه مشاورین املاک هر شهر و یا شهرستان، نرخ و فرمول خاصی را با در نظر گرفتن برخی پارامترها در اختیار بنگاه‌های ملکی و مشاورین قرار می‌دهد و مشاورین املاک، موظف هستند طبق این تعرفه‌های مدون حق‌الزحمه مشاوره خود را از طرفین معاملات مسکن دریافت کنند.
فرمول محاسبه حق کمیسیون املاک بسته به نوع معامله‌ای که قرار است انجام شود متفاوت است. این محاسبات، برای خرید و فروش دارای یک فرمول بندی خاص و برای رهن و اجاره دارای فرمول بندی متفاوت دیگری هستند که در زیر، به تفکیک مورد بررسی قرار خواهیم داد.

محاسبه حق کمیسیون املاک در معاملات خرید و فروش

در صورتی که معامله خرید و فروش ملک شما ارزشی کمتر از ۵۰۰ میلیون توان داشته باشد، برای محاسبه حق کمیسیون املاک کافی است عدد مربوطه را در ۰.۵ درصد ضرب کنید. به عنوان مثال، حق کمیسیون املاک یک معامله ۵۰۰ میلیون تومانی در کل ۵ میلیون تومان خواهد بود که به هر یک از طرفین معامله ۲.۵ میلیون تومان می‌رسد.
حال اگر ارزش معامله خرید و فروش صورت گرفته بالاتر از ۵۰۰ میلیون تومان باشد، مبلغ مازاد ۵۰۰ میلیون تومان در ۰.۲۵ درصد ضرب شده و به مبلغ ۲.۵ میلیون تومان اضافه می‌شود.
به عنوان مثال، درصورتی که قیمت فروش یک واحد مسکونی ۱ میلیارد تومان باشد، کافی است برای حق کمیسیون املاک طرفین معامله، رقم ۵۰۰ میلیون تومان مازاد را در ۰.۲۵ درصد ضرب کنیم که می‌شود ۱ میلیون و ۲۵۰ هزار تومان، که با احتساب ۲.۵ میلیون تومان پایه، هر یک از طرفین معامله ملزم می‌شوند مبلغ ۳ میلیون و ۷۵۰ هزار تومان به بنگاه معاملات ملکی مربوطه نقدا پرداخت کنند.
البته، برای کسانی که حال و حوصله این محاسبات را ندارند و یا جزو شاگرد تنبل‌های کلاس ریاضی بوده‌اند! جدول‌ها و حتی اپلکیشن‌هایی نیز طراحی شده و در وب قرار داده شده‌اند که می‌توانند به سادگی تمام و صرفا با وارد کردن رقم مورد معامله، حق کمیسیون املاک مورد نظر را در آن واحد محاسبه کرده و در اختیارشان قرار دهند. اپلکیشن‌هایی که هم می‌توانید در اینترنت به راحتی بیابید و هم در سیستم عامل‌های اندروید و iOS خود نصب کرده و مورد استفاده قرار دهید.

بیشتر بخوانید
اجاره نامه زمین کشاورزی : نحوه نوشتن و نمونه متن قرارداد آن

محاسبه حق کمیسیون املاک در معاملات رهن و اجاره

محاسبه مورد استفاده برای رهن و اجاره، برای حالت تمام اجاره ارائه شده است. به همین دلیل نیز در صورتی که از مدل تمام رهن یا تلفیقی – بخشی رهن و بخشی اجاره – استفاده شده باشد، لازم است که مبلغ مورد رهن به اجاره کامل تبدیل شود.
برای تبدیل رهن به اجاره، کافی است هر یک میلیون تومان را معادل ۳۰ هزار تومان اجاره در نظر بگیرید. به عنوان مثال،۵۰۵۰ میلیون تومان رهن کامل، به مثابه ۱.۵ میلیون تومان تمام اجاره است. اکنون کافی است رقم به دست آمده را در ۰.۲۵ ضرب کرده و حق کمیسیون املاک واحد مورد نظر را به دست آورید.
به عنوان مثال، در صورتی که یک واحد مسکونی ۵۰ میلیون تومان ودیعه و ۱ میلیون تومان اجاره ماهیانه داشته باشد، در حالت کلی ۲.۵ میلیون تومان اجاره قابل استناد دارد که حق کمیسیون املاک مربوط به آن طبق تعرفه سال ۱۳۹۸ معادل ۶۲۵ هزار تومان خواهد بود.

البته، ناگفته نماند که به کلیه رقم‌های مورد محاسبه در دو حالت فوق، ۹ درصد ارزش افزوده نیز اضافه می‌گردد که پرداخت آن برای طرفین معامله الزامی است.
ضمن این‌که این فرمول، در حال حاضر برای استان تهران با این دقت انجام می‌شود و با توجه به این‌که تا به این لحظه، هنوز قانونی مبنی بر یکسان‌سازی حق کمیسیون املاک در سراسر کشور به تصویب نرسیده است، ممکن است فرمول محاسبه حق کمیسیون املاک در برخی شهرهای دیگر تا حدودی با این فرمول تفاوت داشته باشد. هرچند که این تفاوت، چندان فاحش نخواهد بود.

اطلاعات خود را وارد کنید تا کارشناسان ما در اسرع وقت با شما تماس بگیرند.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

با اپلیکیشن آدرس، راحت‌تر و سریع‌تر خانه‌تان را پیدا کنید